Το καλοκαίρι αλλάζουν οι ρυθμοί της οικογένειας. Δεν υπάρχουν διαβάσματα, τα πρωινά είναι πιο χαλαρά και οι μέρες μοιάζουν να έχουν περισσότερο χρόνο. Και κάπου εκεί, ανάμεσα στις βουτιές, τα παγωτά και τις βόλτες, κρύβεται μια μοναδική ευκαιρία: να μάθουν τα παιδιά να αναλαμβάνουν ευθύνες.
Δεν μιλάω για δουλειές που “πρέπει” να κάνουν επειδή το λέμε εμείς οι γονείς. Μιλάω για μικρές καθημερινές συνήθειες που τους δείχνουν ότι αποτελούν ενεργό μέλος της οικογένειας.
Στο σπίτι μας, η Νεφέλη και η Ηλέκτρα γνωρίζουν ότι το καλοκαίρι δεν σημαίνει μόνο διακοπές. Σημαίνει και περισσότερη συμμετοχή στην καθημερινότητά μας. Κι αυτό δεν τις στερεί από την ανεμελιά τους. Αντίθετα, τις κάνει να νιώθουν πιο ανεξάρτητες, πιο ικανές και πιο περήφανες για όσα καταφέρνουν.
Δεν χρειάζονται ανταμοιβές ούτε συνεχείς υπενθυμίσεις. Χρειάζονται εμπιστοσύνη. Όταν ένα παιδί καταλαβαίνει ότι οι γονείς του πιστεύουν στις δυνατότητές του, θέλει από μόνο του να προσπαθήσει.
Οι μικρές ευθύνες χτίζουν μεγάλες δεξιότητες
Κάθε φορά που ένα παιδί στρώνει το κρεβάτι του, τακτοποιεί το δωμάτιό του ή βοηθά να ετοιμαστεί το τραπέζι, δεν μαθαίνει απλώς μια δουλειά του σπιτιού.
Μαθαίνει να οργανώνεται, να συνεργάζεται, να ολοκληρώνει αυτό που ξεκινά και να σέβεται τον κοινό χώρο. Μαθαίνει ότι μια οικογένεια λειτουργεί καλύτερα όταν όλοι προσφέρουν, ο καθένας ανάλογα με την ηλικία και τις δυνατότητές του.
Και το σημαντικότερο; Αναπτύσσει αυτοπεποίθηση. Γιατί κάθε φορά που τα καταφέρνει, νιώθει ότι είναι ικανό.
Τι μπορούν να κάνουν τα παιδιά ανά ηλικία;
2-4 ετών
Τα μικρότερα παιδιά λατρεύουν να βοηθούν όταν το κάνουμε παιχνίδι.
Μπορούν να:
- μαζεύουν τα παιχνίδια τους,
- σκουπίζουν με ένα πανάκι το τραπεζάκι τους,
- μεταφέρουν το πιάτο τους στον νεροχύτη,
- ξεσκονίζουν χαμηλά έπιπλα με ασφάλεια.
5-7 ετών
Σε αυτή την ηλικία αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία.
Μπορούν να:
- στρώνουν το κρεβάτι τους,
- βάζουν τα καθαρά ρούχα στη θέση τους,
- στρώνουν και να μαζεύουν το τραπέζι,
- βοηθούν στην προετοιμασία ενός απλού γεύματος,
- φροντίζουν το κατοικίδιο της οικογένειας μαζί με έναν ενήλικα,
- αδειάζουν το πλυντήριο πιάτων με επίβλεψη.
8-10 ετών
Τα παιδιά αυτής της ηλικίας μπορούν να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες.
Μπορούν να:
- οργανώνουν τα ψώνια στα ντουλάπια,
- βάζουν πλυντήριο και να τακτοποιούν τα ρούχα τους,
- σκουπίζουν ή να χρησιμοποιούν την ηλεκτρική σκούπα,
- καθαρίζουν το μπάνιο με ασφαλή προϊόντα,
- ετοιμάζουν ένα απλό πρωινό ή ένα εύκολο γεύμα, όπως μια ομελέτα ή ένα τοστ.
Από 10 ετών και πάνω
Η Ηλέκτρα βρίσκεται πλέον σε αυτή την ηλικία και βλέπω καθημερινά πόσο όμορφα λειτουργεί όταν της δείχνουμε εμπιστοσύνη.
Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να συμμετέχουν σχεδόν σε όλες τις δουλειες του σπιτιού, πάντα με καθοδήγηση όπου χρειάζεται. Να μαγειρέψουν ένα απλό γεύμα, να οργανώσουν το δωμάτιό τους, να φροντίσουν το πλυντήριο ή να βοηθήσουν τα μικρότερα αδέλφια.
Δεν πρόκειται για “αγγαρεία”. Πρόκειται για δεξιότητες ζωής που θα τα ακολουθούν όταν αργότερα φύγουν για σπουδές ή δημιουργήσουν τη δική τους οικογένεια.
Το καλοκαίρι είναι η καλύτερη περίοδος για να ξεκινήσετε
Χωρίς την πίεση του σχολείου, τα παιδιά έχουν περισσότερο χρόνο να δοκιμάσουν, να κάνουν λάθη και να μάθουν.
Στη Νεφέλη και την Ηλέκτρα δεν ζητάμε την τελειότητα. Δεν έχει σημασία αν η πετσέτα δεν διπλωθεί τέλεια ή αν το κρεβάτι δεν είναι σαν φωτογραφία περιοδικού.
Σημασία έχει ότι προσπάθησαν. Γιατί κάθε μικρή ευθύνη σήμερα μετατρέπεται σε μεγάλη αυτοπεποίθηση αύριο.
Μερικές από τις πιο όμορφες στιγμές μας ξεκινούν μέσα στην κουζίνα
Πολλές από τις καλύτερες καλοκαιρινές μας συζητήσεις δεν γίνονται στην παραλία, αλλά όταν ετοιμάζουμε μαζί μια σαλάτα, κόβουμε φρούτα για το απογευματινό ή φτιάχνουμε ένα σπιτικό γλυκό.
Εκεί, χωρίς πίεση και χωρίς κινητά, η Νεφέλη και η Ηλέκτρα αρχίζουν να μιλούν. Για τις φίλες τους, για όσα τις χαροποίησαν, για όσα τις προβλημάτισαν ή για τα όνειρά τους.
Ίσως τελικά οι δουλειές του σπιτιού να μην είναι μόνο ένας τρόπος να μάθουν υπευθυνότητα. Είναι μια αφορμή να περάσουμε ουσιαστικό χρόνο μαζί.
Και αυτό είναι το μεγαλύτερο κέρδος του καλοκαιριού.
Γιατί μεγαλώνοντας μαζί με τα παιδιά μας, δεν τους μαθαίνουμε μόνο πώς να φροντίζουν ένα σπίτι. Τους μαθαίνουμε να φροντίζουν τον εαυτό τους, τους ανθρώπους γύρω τους και να νιώθουν ότι αποτελούν ένα πολύτιμο κομμάτι της οικογένειάς τους.
