
Υπάρχει μια φράση που ακούγεται συχνά στην ελληνική κοινωνία. Μικρή, καθημερινή, σχεδόν αθώα:
«Δεν μπλέκω.»
«Άσε, μην μπλέξεις.»
«Κάνε τη δουλειά σου και φύγε.»
Μοιάζει λογική. Μοιάζει προστατευτική. Μοιάζει έξυπνη στάση επιβίωσης.
Όμως πολλές φορές αυτή η φιλοσοφία δεν προστατεύει. Αδυνατίζει την κοινωνία.
Γιατί όταν όλοι αποφασίζουν να μη μπλέξουν, τότε κάποιος άλλος μένει μόνος.
Τι σημαίνει πραγματικά το «να μην μπλέξω»
Συχνά σημαίνει:
- να μη μιλήσω όταν βλέπω αδικία
- να μη διαφωνήσω όταν κάτι είναι λάθος
- να μη βοηθήσω για να μη βρεθώ εκτεθειμένος
- να μη συμμετέχω για να μη χάσω χρόνο
- να σωπάσω για να έχω ησυχία
Δεν είναι πάντα κακία.
Πολλές φορές είναι κούραση, φόβος, ανασφάλεια ή συνήθεια. Αλλά το αποτέλεσμα μένει ίδιο: το λάθος συνεχίζεται ανενόχλητο.
Από πού ξεκινά αυτή η νοοτροπία
Η νοοτροπία του «να μην μπλέξω» συχνά καλλιεργείται από μικρά λόγια:
- «Μην ανακατεύεσαι.»
- «Κοίτα τον εαυτό σου.»
- «Δεν είναι δική σου δουλειά.»
- «Θα βρεις τον μπελά σου.»
- «Άσ’ το να περάσει.»
Και έτσι ένα παιδί μαθαίνει πως η ασφάλεια βρίσκεται στην αδιαφορία.
Όμως η κοινωνία δεν προχωρά με αδιαφορία. Προχωρά με ευθύνη.
Στο σχολείο το βλέπουμε καθαρά
Όταν ένα παιδί κοροϊδεύεται και οι υπόλοιποι γελούν ή σωπαίνουν, λειτουργεί η φιλοσοφία του «να μην μπλέξω».
Όταν υπάρχει bullying και κανείς δεν μιλά, λειτουργεί η ίδια λογική.
Όταν κάποιος αδικείται και όλοι κοιτούν αλλού, τότε το πρόβλημα δυναμώνει.
Τα παιδιά παρατηρούν τα πάντα. Μαθαίνουν όχι μόνο από όσα λέμε, αλλά από όσα ανεχόμαστε.
Στην οικογένεια περνά σιωπηλά
Όταν ο γονιός λέει:
- «Μην πεις τίποτα.»
- «Άστο τώρα.»
- «Δεν αλλάζει τίποτα.»
- «Μη μπλέξεις με αυτούς.»
Το παιδί ακούει:
- Μη διεκδικείς.
- Μη σηκώνεις κεφάλι.
- Μη βοηθάς αν έχει κόστος.
- Η ησυχία αξίζει περισσότερο από το σωστό.
Το τίμημα της ουδετερότητας
Η ουδετερότητα μοιάζει ασφαλής, αλλά συχνά έχει κόστος:
- δυναμώνει ο θύτης
- απομονώνεται το θύμα
- χάνεται η εμπιστοσύνη
- συνηθίζεται το λάθος
- αποθαρρύνεται ο σωστός άνθρωπος
Κάθε φορά που κανείς δεν μιλά, κάποιος πληρώνει το τίμημα.
Τι να μάθουμε στα παιδιά μας αντί για το «να μην μπλέξω»
Να μάθουμε ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο άσκοπο μπλέξιμο και στη σωστή στάση.
Να μάθουμε:
- να υπερασπίζονται χωρίς βία
- να ζητούν βοήθεια όταν χρειάζεται
- να μιλούν όταν κάτι είναι άδικο
- να προστατεύουν τον αδύναμο
- να λένε «δεν συμφωνώ» με σεβασμό
- να μην ακολουθούν το πλήθος
Το θάρρος δεν είναι φασαρία
Πολλοί μπερδεύουν το θάρρος με τη σύγκρουση.
Όμως θάρρος μπορεί να είναι:
- να πεις την αλήθεια
- να υπερασπιστείς έναν συμμαθητή
- να καταγγείλεις μια κακή συμπεριφορά
- να βάλεις όρια
- να μη γελάσεις με την ταπείνωση κάποιου
Το θάρρος συχνά είναι ήσυχο.
Οι γονείς ως πρότυπο
Τα παιδιά κοιτούν τι κάνουμε:
- Πώς φερόμαστε στον αδύναμο;
- Μιλάμε όταν κάτι είναι λάθος;
- Ζητάμε συγγνώμη;
- Υπερασπιζόμαστε το σωστό;
- Κρυβόμαστε πίσω από τη βολή μας;
Αν θέλουμε παιδιά με χαρακτήρα, πρέπει να βλέπουν χαρακτήρα.
Η νέα φιλοσοφία που χρειαζόμαστε
Όχι «να μην μπλέξω».
Αλλά:
- να νοιαστώ
- να βοηθήσω
- να μιλήσω σωστά
- να σταθώ δίπλα
- να αναλάβω ευθύνη
- να γίνω μέρος της λύσης
Γιατί τα παιδιά δεν μεγαλώνουν μόνο με συμβουλές.
Μεγαλώνουν με το παράδειγμα που τους δίνουμε κάθε μέρα.










