Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι όσο περισσότερο σκέφτεσαι ένα πρόβλημα, τόσο πιο περίπλοκο μοιάζει;

Μια σχολική δυσκολία, μια παρεξήγηση με έναν φίλο, μια εκκρεμότητα στη δουλειά ή ακόμη και κάτι μικρό που προέκυψε μέσα στην ημέρα. Το γυρίζουμε στο μυαλό μας ξανά και ξανά, σκεφτόμαστε πιθανά σενάρια, αγχωνόμαστε και πολλές φορές καταλήγουμε να αισθανόμαστε ότι δεν υπάρχει λύση.

Κι αν το πρώτο βήμα δεν ήταν να βρούμε αμέσως την απάντηση, αλλά απλώς να γράψουμε τι ακριβώς μας απασχολεί;

Εδώ έρχεται ο λεγόμενος Νόμος του Κίντλιν (Kidlin’s Law), μια απλή ιδέα που έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στον χώρο της προσωπικής ανάπτυξης:

«Αν μπορείς να γράψεις το πρόβλημα με σαφήνεια, έχεις ήδη λύσει το μισό του».

Η φράση αποδίδεται στον Kidlin, χωρίς όμως να υπάρχει ευρέως τεκμηριωμένη ιστορική πηγή που να επιβεβαιώνει με βεβαιότητα την προέλευσή της. Αυτό, βέβαια, δεν μειώνει την αξία της ως πρακτικής σκέψης.

Γιατί έχει σημασία να γράφουμε τα προβλήματά μας;

Όταν κάτι μας απασχολεί, συχνά όλα μπερδεύονται μέσα στο μυαλό μας. Τα γεγονότα, οι φόβοι, οι υποθέσεις και τα συναισθήματα γίνονται ένα.

Όταν όμως πάρουμε χαρτί και μολύβι, συμβαίνει κάτι διαφορετικό.

Αναγκάζουμε τον εαυτό μας να σταματήσει για λίγο και να βάλει τις σκέψεις του σε μια σειρά.

• Τι ακριβώς έχει συμβεί;
• Ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα;
• Τι γνωρίζω και τι απλώς υποθέτω;
• Τι είναι αυτό που με δυσκολεύει περισσότερο;
• Ποιο είναι το πρώτο μικρό βήμα που μπορώ να κάνω;

Ξαφνικά, ένα μεγάλο και αόριστο πρόβλημα μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένες διαστάσεις.

Δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται. Σημαίνει όμως ότι αρχίζουμε να το βλέπουμε πιο καθαρά.

Ο Νόμος του Κίντλιν στην καθημερινότητα με τα παιδιά

Εδώ είναι που βρίσκω την ιδέα ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.

Πόσες φορές έχουμε ακούσει από τα παιδιά μας τη φράση «Δεν μπορώ», «Δεν ξέρω τι να κάνω», «Δεν τα καταφέρνω»;

Και πόσες φορές η πρώτη μας αντίδραση είναι να προσπαθήσουμε να τους δώσουμε αμέσως τη λύση;

Ίσως, αντί γι’ αυτό, μπορούμε να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν πρώτα τι ακριβώς τα δυσκολεύει.

Ας υποθέσουμε ότι ένα παιδί έχει ένα απαιτητικό σχολικό project.

Αντί να ξεκινήσουμε με το «Πρέπει να οργανωθείς καλύτερα», μπορούμε να καθίσουμε μαζί του και να γράψουμε:

1. Τι ακριβώς πρέπει να ολοκληρώσω;
2. Ποιο σημείο δεν καταλαβαίνω;
3. Τι πληροφορίες μου λείπουν;
4. Τι μπορώ να κάνω μόνος μου;
5. Σε ποιο σημείο χρειάζομαι βοήθεια;

Έτσι, το παιδί αρχίζει να εξασκείται στην οργάνωση της σκέψης του, στην αναγνώριση των δυσκολιών του και στην αναζήτηση λύσεων.

Και αυτό είναι ένα πολύτιμο εφόδιο για την ενήλικη ζωή του.

Μια μικρή άσκηση που μπορούμε να κάνουμε οικογενειακώς

Δεν χρειάζεται να περιμένουμε να προκύψει κάποιο μεγάλο πρόβλημα για να δοκιμάσουμε αυτή την ιδέα.

Μπορούμε να καθιερώσουμε μια μικρή συνήθεια στο σπίτι: όταν κάτι μας απασχολεί, να το γράφουμε.

Ένα απλό χαρτί με τέσσερις ερωτήσεις μπορεί να γίνει η αρχή:

1. Τι με απασχολεί;

Γράφω με μία ή δύο προτάσεις τι συμβαίνει.

2. Τι αισθάνομαι;

Προσπαθώ να αναγνωρίσω το συναίσθημά μου χωρίς να το κρίνω.

3. Τι μπορώ να ελέγξω;

Ξεχωρίζω όσα περνούν από το χέρι μου από εκείνα που δεν μπορώ να αλλάξω.

4. Ποιο είναι το πρώτο μικρό βήμα;

Δεν χρειάζεται να έχω ολόκληρο το σχέδιο. Αρκεί να ξέρω από πού μπορώ να ξεκινήσω.

Μπορούμε να το κάνουμε για ένα σχολικό θέμα, μια διαφωνία με έναν φίλο, μια οικογενειακή εκκρεμότητα ή ακόμη και για κάτι που θέλουμε να πετύχουμε.

Και φυσικά, δεν χρειάζεται να πιέσουμε τα παιδιά να γράψουν ή να μοιραστούν κάτι που θέλουν να κρατήσουν για τον εαυτό τους.

Και οι γονείς; Μήπως χρειάζεται να εφαρμόσουμε τον ίδιο κανόνα;

Ας μην ξεχνάμε ότι κι εμείς έχουμε τις δικές μας δυσκολίες.

Μερικές φορές προσπαθούμε να τα προλάβουμε όλα: δουλειά, σπίτι, σχολείο, δραστηριότητες, οικογενειακές υποχρεώσεις. Σκεφτόμαστε δέκα πράγματα ταυτόχρονα και στο τέλος της ημέρας αισθανόμαστε ότι δεν ολοκληρώσαμε τίποτα.

Προσωπικά, βρίσκω ιδιαίτερα χρήσιμο να ξεχωρίζω το επείγον από το σημαντικό και να καταγράφω όσα έχω στο μυαλό μου.

Γιατί όταν όλα υπάρχουν μόνο μέσα στις σκέψεις μας, όλα μοιάζουν εξίσου σημαντικά.

Όταν όμως τα γράφουμε, μπορούμε να δούμε τι πραγματικά χρειάζεται την προσοχή μας, τι μπορεί να περιμένει και τι ίσως δεν χρειάζεται καν να μας απασχολεί τόσο πολύ.

Δεν είναι θέμα τελειότητας ή αυστηρού προγραμματισμού. Είναι θέμα να δίνουμε στον εαυτό μας λίγο χώρο για να σκεφτεί.

Μεγαλώνοντας μαζί, μαθαίνουμε να βρίσκουμε τις δικές μας λύσεις

Αυτό που θα ήθελα να κρατήσω από τον Νόμο του Κίντλιν είναι κάτι πολύ απλό: δεν χρειάζεται να έχουμε όλες τις απαντήσεις από την πρώτη στιγμή.

Χρειάζεται όμως να μάθουμε να κάνουμε τις σωστές ερωτήσεις.

Θέλω τα παιδιά μου να μεγαλώσουν γνωρίζοντας ότι ένα πρόβλημα δεν είναι αποτυχία. Είναι μια κατάσταση που μπορούμε να εξετάσουμε, να κατανοήσουμε και να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε.

Να μη φοβούνται να πουν «δεν ξέρω», αλλά να μπορούν να προσθέσουν «ας δω πώς μπορώ να το καταλάβω».

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο όμορφα μαθήματα που μπορούμε να τους δώσουμε: να μην περιμένουν πάντα κάποιον άλλον να τους δείξει τη λύση, αλλά να αποκτήσουν την αυτοπεποίθηση να την αναζητούν.

Γιατί μερικές φορές, η λύση δεν ξεκινά όταν ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Ξεκινά όταν καταφέρνουμε να καταλάβουμε τι ακριβώς μας δυσκολεύει.