Οι μικρές καθημερινές συζητήσεις που μπορούν να τα προστατεύσουν

Ως μητέρα δύο κοριτσιών, της Νεφέλης και της Ηλέκτρας, σκέφτομαι συχνά πως η πιο δύσκολη ισορροπία στη γονεϊκότητα είναι να μάθεις στα παιδιά να προσέχουν χωρίς να μεγαλώνουν φοβισμένα.

Ζούμε σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα. Τα παιδιά μεγαλώνουν πιο εκτεθειμένα από ποτέ. Κυκλοφορούν, κοινωνικοποιούνται, χρησιμοποιούν τεχνολογία, αποκτούν ανεξαρτησία από μικρότερη ηλικία. Κι εγώ, όπως πολλοί γονείς, νιώθω πως η προστασία δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στον έλεγχο. Πρέπει να βασίζεται κυρίως στη συζήτηση και στην εμπιστοσύνη.

Δεν θέλω οι κόρες μου να φοβούνται τον κόσμο.
Θέλω όμως να μάθουν να αναγνωρίζουν τον κίνδυνο.

Γι’ αυτό προσπαθώ καθημερινά, μέσα από απλές κουβέντες και αληθινά παραδείγματα, να τους μεταφέρω μικρούς κανόνες ζωής που μπορεί μια μέρα να τις προστατεύσουν.

Τους λέω πως όταν περπατούν έξω, ειδικά μόνες ή με φίλες τους, είναι σημαντικό να βρίσκονται πάντα σε μέρη με φως, κόσμο και κίνηση. Όχι γιατί πρέπει να ζουν με φόβο, αλλά γιατί η πρόληψη είναι δύναμη.

Τους εξηγώ επίσης κάτι που για πολλά παιδιά ακούγεται περίεργο:
αν κάποιος άγνωστος ζητήσει επίμονα το κινητό τους ή προσπαθήσει να τις απειλήσει, το πιο σημαντικό είναι η ασφάλειά τους και όχι το αντικείμενο. «Το δίνεις και τρέχεις προς κόσμο», τους λέω συχνά. Γιατί κανένα κινητό δεν αξίζει περισσότερο από μια ανθρώπινη ζωή.

Μιλάμε και για την ευθύνη απέναντι στους άλλους. Προσπαθώ να τους μάθω πως η σωστή στάση δεν είναι μόνο να μην κάνουμε εμείς κάτι λάθος, αλλά και να μην σιωπούμε όταν βλέπουμε κάτι άδικο.

Τους λέω πως αν ένας φίλος κλέψει κάτι και εκείνες το γνωρίζουν αλλά το κρύβουν, τότε γίνονται μέρος της πράξης. Όχι επειδή είναι «κακά παιδιά», αλλά γιατί η σιωπή πολλές φορές προστατεύει το λάθος αντί για το σωστό.

Δεν θέλω να μεγαλώσουν παιδιά που ακολουθούν τυφλά την παρέα για να ανήκουν κάπου. Θέλω να έχουν κρίση, όρια και θάρρος να πουν «όχι» ακόμη κι όταν δυσκολεύονται.

Μια άλλη συζήτηση που κάνουμε συχνά αφορά τα ηλεκτρικά πατίνια. Μπορεί να φαίνονται παιχνίδι ή μόδα της εποχής, όμως για μένα η ασφάλεια προηγείται πάντα. Τους εξηγώ πως δεν οδηγούμε πατίνι χωρίς κανόνες, χωρίς προστασία ή σε επικίνδυνους δρόμους. Πολλά παιδιά υποτιμούν τον κίνδυνο επειδή «όλοι το κάνουν». Αλλά η πραγματική ωριμότητα είναι να προστατεύεις τον εαυτό σου ακόμη κι όταν διαφέρεις από τους άλλους.

Προσπαθώ επίσης να τους μάθω να εμπιστεύονται το ένστικτό τους. Αν μια κατάσταση τις κάνει να νιώσουν άβολα, να φύγουν. Να μη φοβηθούν μήπως φανούν αγενείς. Η ασφάλεια είναι πιο σημαντική από την κοινωνική ευγένεια.

Πάνω απ’ όλα όμως, θέλω οι κόρες μου να ξέρουν πως μπορούν πάντα να μου μιλήσουν. Χωρίς φόβο. Χωρίς ντροπή. Χωρίς να σκέφτονται πρώτα την τιμωρία.

Γιατί πιστεύω πως τα παιδιά προστατεύονται περισσότερο όταν νιώθουν ότι έχουν έναν ασφαλή άνθρωπο να επιστρέψουν.

Η γονεϊκότητα σήμερα δεν είναι να χτίζεις έναν γυάλινο κόσμο γύρω από τα παιδιά. Είναι να τους δίνεις εργαλεία για να σταθούν με ασφάλεια μέσα στον πραγματικό κόσμο.

Και ίσως τελικά οι πιο σημαντικές συζητήσεις να μην είναι οι μεγάλες και επίσημες.
Αλλά εκείνες οι μικρές καθημερινές κουβέντες μέσα στο αυτοκίνητο, στη βόλτα ή πριν τον ύπνο, που κάποια μέρα μπορεί να κάνουν όλη τη διαφορά.