Υπάρχει μια λέξη που κάποτε χρησιμοποιούνταν μόνο επιφανειακά. Μια λέξη που κουβαλούσε στερεότυπα και βλέμματα. Κι όμως, μεγαλώνοντας, κατάλαβα ότι για μένα η λέξη «μιλφάρα» σημαίνει κάτι τελείως διαφορετικό.

Δεν είναι η τέλεια εμφάνιση. Δεν είναι το στιλ. Δεν είναι η εικόνα που δείχνουμε προς τα έξω.

Είναι η γυναίκα που έχει ζήσει. Που έχει πληγωθεί. Που έχει γελάσει μέχρι δακρύων. Που έχει κουραστεί, έχει αμφισβητήσει τον εαυτό της, αλλά κάθε πρωί ξανασηκώνεται και συνεχίζει.

Είναι η μαμά που, ενώ μεγαλώνει ένα παιδί, συνεχίζει να μεγαλώνει και η ίδια.

Και εγώ είχα την τύχη φέτος να έχω δίπλα μου μερικές τέτοιες γυναίκες. Τις δικές μου μιλφάρες, Μαμάδες Ισχυρές, Λαμπερές και Φωτεινές, τις μαμάδες της καρδιάς μου.

Η Λένα: η αυθεντική

Η Λένα είναι από εκείνες τις γυναίκες που, αν καθίσεις απέναντί τους για έναν καφέ, νιώθεις ότι θα μπορούσε να γράψει έναν ολόκληρο τόμο για τις ανθρώπινες συμπεριφορές.

Έχει ζήσει. Έχει δει. Έχει παρατηρήσει.

Και δεν της ξεφεύγει τίποτα.

Βλέπει πίσω από τις λέξεις. Πιάνει τις λεπτομέρειες. Συνήθως πέφτει μέσα στους ανθρώπους και στις καταστάσεις πριν ακόμη αυτές αποκαλυφθούν.

Θα μπορούσε εύκολα να είναι υπερόπτης. Να στηρίζεται στο «πακέτο» που διαθέτει και να κοιτάζει αφ’ υψηλού.

Κι όμως.

Είναι βαθιά αυθεντική.

Έχει όρια. Έχει στόχους. Έχει αξίες. Και δίπλα στο παιδί της λειτουργεί σαν καθοδηγητής: όχι μπροστά του να του ανοίγει διαρκώς τον δρόμο, ούτε πίσω του να το αφήνει μόνο.

Δίπλα του.

Διακριτικά.

Τόσο όσο.

Αλλά πάντα εκεί.

Αν έχω να ξεχωρίσω κάτι στη Λένα, είναι ότι μου θυμίζει πως η αληθινή δύναμη δεν χρειάζεται επίδειξη.

Η Μάρω: το χιούμορ ως υπερδύναμη

Υπάρχουν άνθρωποι που χρησιμοποιούν το χιούμορ για να αποφύγουν τη ζωή.

Και υπάρχουν άνθρωποι σαν τη Μάρω, που χρησιμοποιούν το χιούμορ για να τη νικήσουν.

Η Μάρω προσπαθεί καθημερινά να δώσει τα πάντα στο παιδί της. Εμπειρίες. Ερεθίσματα. Παραδείγματα.

Θέλει το παιδί της να μιμηθεί όχι την τελειότητά της, αλλά τον τρόπο που αντιμετωπίζει τη ζωή.

Με αποφασιστικότητα.

Με τόλμη.

Με αισιοδοξία.

Για εκείνη δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Υπάρχουν λύσεις που ακόμη δεν έχουν βρεθεί.

Τα εμπόδια υπάρχουν για να ξεπερνιούνται.

Είναι εκείνη η μαμά που, ενώ μέσα της μπορεί να φοβάται, θα σε κάνει να γελάσεις και θα σου πει:

«Έλα. Θα το βρούμε. Όλα λύνονται.»

Και κάπως, τελικά, λύνονται.

Η Μάρω είναι η μαμά που κουβαλά δύναμη ψυχής και ανέλπιστο θάρρος.

Η Ζέφη: ο αυτόματος πιλότος της ζωής

Η Ζέφη είναι μηχανή.

Είναι εκεί και δεν είναι εκεί.

Και όσες μαμάδες διαβάζουν αυτό το κείμενο, ξέρουν ακριβώς τι εννοώ.

Δεν χρειάζεται να κάνει θόρυβο για όσα προσφέρει.

Οι βάσεις έχουν ήδη μπει.

Τα παιδιά της ξέρουν να σταθούν στα πόδια τους. Να προσπαθήσουν. Να βρουν λύσεις. Να χρησιμοποιήσουν τα χέρια και το μυαλό τους.

Από μικρή ηλικία έχουν μάθει πρακτικά πράγματα.

Ξέρουν ότι η ζωή θέλει συμμετοχή.

Η Ζέφη δεν μεγαλώνει εξαρτημένα παιδιά.

Μεγαλώνει ανθρώπους που μπορούν να επιβιώσουν, να προσαρμοστούν και να προχωρήσουν.

Είναι η ανεξάρτητη μάνα.

Η μαμά που προετοιμάζει τα παιδιά της όχι για τον τέλειο κόσμο, αλλά για τον πραγματικό.

Η Λήδα: η αγκαλιά που δεν τελειώνει ποτέ

Και μετά είναι η Λήδα.

Το απόλυτο δόσιμο.

Η ευγένεια.

Η ηρεμία.

Η παρουσία.

Η μαμά που θέλει τα παιδιά της να γνωρίζουν πως η λέξη «μαμά» θα είναι πάντα διαθέσιμη.

Ανά πάσα στιγμή.

Για να μιλήσουν.

Για να ξεσπάσουν.

Για να κλάψουν.

Για να πάρουν ανάσα και να συνεχίσουν.

Δεν λείπει η αγκαλιά.

Δεν λείπει η τρυφερότητα.

Δεν λείπει η αίσθηση ότι υπάρχει ένα ασφαλές λιμάνι, όπου μπορούν πάντα να επιστρέφουν.

Η Λήδα μου θυμίζει ότι τα παιδιά δεν χρειάζονται γονείς χωρίς αδυναμίες.

Χρειάζονται ανθρώπους που θα είναι παρόντες.

Οι μιλφάρες της καρδιάς μου

Τελικά, ίσως η μητρότητα να μην είναι τίποτα από όλα όσα μας έμαθαν.

Δεν είναι διαγωνισμός.

Δεν είναι σύγκριση.

Δεν είναι ποια τα καταφέρνει καλύτερα.

Είναι εκείνο το ποτό που θα μοιραστείς αργά το βράδυ με μια άλλη μαμά και θα ξεχειλίζει από εξομολογήσεις.

Από ενοχές.

Από γέλια.

Από φόβους.

Από προσπάθεια.

Από αγάπη.

Είναι οι συζητήσεις χωρίς φίλτρα.

Χωρίς κριτική.

Χωρίς συμβουλές που δεν ζητήθηκαν.

Μόνο με αυτιά που ακούν και καρδιές που καταλαβαίνουν.

Οι μαμάδες της καρδιάς μου δεν είναι τέλειες.

Είναι κουρασμένες και γενναίες.

Δυνατές και ευάλωτες.

Πρακτικές και συναισθηματικές.

Αυστηρές και τρυφερές.

Μεγαλώνουν παιδιά, αλλά την ίδια στιγμή μεγαλώνουν και οι ίδιες.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο κομμάτι της μητρότητας: να εξελίσσεσαι μαζί με εκείνους που έφερες στον κόσμο.

Λένα. Μάρω. Ζέφη. Λήδα.

Σας αγαπώ.

Για όσα περάσαμε αυτή τη χρονιά.

Γιατί καμία δεν έκρινε την άλλη.

Γιατί μάθαμε να ακούμε περισσότερο απ’ όσο μιλάμε.

Γιατί γίναμε καταφύγιο η μία για την άλλη.

Και γιατί, μέσα από τα παιδιά μας, θυμηθήκαμε ότι κι εμείς έχουμε ακόμη δικαίωμα να ονειρευόμαστε, να αλλάζουμε, να γελάμε και να εξελισσόμαστε.

Σας ευχαριστώ.